Auteur: Renée Turner

Renée woont samen met haar partner Cesare en hun zoon Eliot in het Nieuwe Westen. De tuin is voor Renée een echte maak en denk plek geworden. Door haar PHD voor de Belgische Universiteit LUCA is er een nog meer directe connectie ontstaan tussen de tuin en haar werk. 

Met de Van Nelle Knoop heeft de gemeente het plan om 5000 nieuwe woningen te bouwen ten koste van het groene gebied. Renée schreef een voorstel voor haar PHD over wat er zou gebeuren als de Van Nelle Knoop ervoor zou zorgen dat alle bomen en planten op SNV verdwijnen. Denk bijvoorbeeld aan de hoogste boom op het complex, de Meta Sequoia, die op hun tuin staat en een levend fossiel wordt genoemd in wetenschappelijke kring. 

Renée was in shock toen twee weken nadat haar voorstel was geaccepteerd de aankondiging van de gemeente kwam dat de tuin het veld moest gaan ruimen voor een kunstgras voetbalveld. Alle professoren waren direct laaiend enthousiast over haar onderzoek. Door het bestuderen van de flora en fauna van de tuin verbindt ze zich met mensen uit de geschiedenis. Wetenschapper Philipp von Siebold nam in de negentiende eeuw planten mee uit Japan die zij nu terugvindt in haar tuin. ‘Ik maak nu deel uit van die geschiedenis door de planten en bloemen uit mijn tuin te indexeren. Hoe gewoon ook, iedere plant heeft ooit een naam gekregen. Achter elke plant zit altijd een hele geschiedenis. Een geschiedenis die niet mag verdwijnen.’

Net als haar partner Cesare geeft Renee ook les op de Rotterdamse kunstacademie Willem de Kooning. Studenten van de docentenopleiding krijgen zelfs soms een les in de tuin om ze anders te laten nadenken over hoe kinderen van jongs af aan kunnen leren over de natuur. Ze is immers niet de eerste en enige kunstenaar met een tuin. Frida Kahlo, Monet, of Derek Jarman, allen hadden een tuin en haalde inspiratie uit de natuur. ‘Wij willen vooral dat de tuin een educatieve functie krijgt, zodat kennis wordt doorgeven.‘

Foto: © Mark Engelen

Bonnie is al 28 jaar danseres bij Scapino Ballet Rotterdam en bevriend met volkstuinder Ruud. Als ze buiten willen zijn, gaan ze het Vroesenpark  in of gaan ze naar de tuin van hun vriend op SNV. “ Ik houdt van de kronkelige paadjes, mooie hoge bomen, ze zijn allemaal een beetje anders, lekker eigenwijs. Echt Rotterdams!” Het lijkt net, of het is gebouwd zoals de natuur het wilde, vult haar dochter Luca (12) aan. “De natuur heeft het gemaakt, de oude bomen hebben bepaald hoe paadjes en de tuinen erom heen moesten zijn.”

Luca vertelt dat ze heel vaak op het park is geweest en dat ze heel makkelijk vrienden maakt. Ze vindt het een plek waar niet alleen volwassenen het fijn hebben, maar ook de kinderen. “Als ze die tuinen wegnemen, pakken ze iets heel belangrijks van die kinderen af.” Luca ging wel eens spelen op een plek waar een waterpomp is, waar ze vaak kinderen heeft ontmoet. 

De tuin is voor hun vriend Ruud het beste wat hem is overkomen. Zijn tuin kwam als een verrassing en zorgde bij hem voor een totale transformatie. Ze zien hem hier op de tuin op een heel andere manier dan thuis of op het werk. Hier is hij altijd buiten en aan het verbouwen, en de eenzaamheid die hij soms graag heeft, kan hij hier krijgen.

Bonnie doet een oproep: “Gemeente Rotterdam, denk er nog eens goed over na, dit mag echt niet weg. Wat hier al zolang en zo mooi is opgebouwd is heel belangrijk voor heel veel mensen. Niet alleen voor de tuinders, ook voor bezoekers. Dit is te mooi om te verplaatsen en het duurt weer heel lang om zoiets weer voor elkaar te krijgen!”

Foto: © Mark Engelen

Metty werd 90 jaar geleden geboren in Rotterdam. Ze woont in een flat in de wijk Het Lage Land. Als het mooi weer is, gaat ze naar buiten om andere mensen te zien, want thuis ziet ze alleen het verkeer. Als het heel mooi weer is gaat ze naar de tuin. ‘s Zomers woont ze in haar tuinhuisje op SNV. Met mooi weer zit ze ’s avonds buiten en geniet van de vogelgeluiden. De tuin is heel belangrijk. Ze heeft gezellig contact met haar buren. Zoon Leo komt geregeld op bezoek, maar moet dan ook helpen. Metty kan niet bukken en zit op haar knieën om onkruid weg te doen. En als iemand haar roept, drukt ze zich aan een emmer omhoog en verschijnt ze ineens boven de heg.

Metty kreeg haar tuin in 2004. Voorheen had ze een tuin bij een andere tuinvereniging, maar de mensen waren niet vriendelijk, dus die tuin heeft ze na een jaar weer opgezegd. Toen haar man nog leefde, genoot hij het meest van de vijver waar wel 20 vissen in zwommen; hij kon er uren naar staren. Haar man zat bij de luchtmacht en toen ze naar Uden verhuisden, kregen ze een nieuwbouwhuis met een tuin op een stuk land waar eerst een boerderij had gestaan. Als ze dan in de tuin bezig was, kwam de boer langs met adviezen over het verbouwen van groente. “Hij zei: ‘stadsmeissie, je moet dit zo en zo doen’. Hij vertelde hoe en wanneer je de andijvie dicht moest binden, zodat het binnenste lekker zacht en geel bleef. Hij leerde me spitten en bonen in de grond doen; zo diep dat de bonen de kerkklokken nog net konden horen luiden.”

Ze verbouwt nog steeds groenten en als ze te veel heeft, deelt ze het uit aan buren. Metty is heel tevreden over de vereniging; er worden veel dingen georganiseerd voor de kinderen en dat is belangrijk. Ook vierde ze haar verjaardag altijd in de tuin en dan kwam de hele familie gezellig langs. “De tuin mag niet veranderen, het moet zo blijven. Alleen thuis zitten, betekent dat ik hier gek word. En ze mogen gezinnen met kindertjes, die hun spaargeld in een mooi huisje hebben gestoken, niet wegsturen.”

Foto: © Mark Engelen

Kees Vrijdag heeft het afgelopen jaar tijdens Corona vergaderd in een tuin op SNV. Hij was er nooit eerder en kende het niet. Hij verbaasde zich over de mooi aangelegde en goed verzorgde tuinen middenin de stad. Ook wist hij niet dat het complex een openbaar park is en pleit er dan ook voor om dat meer te benadrukken en die functie verder uit te bouwen. Dat past goed in de plannen van Rotterdam, vergroening van de stad. 

In het verleden was Kees secretaris van de Rotterdamse Kamer van Koophandel. Met zijn expertise om een verbindende rol te spelen tussen overheid en bedrijfsleven zet hij zich nog steeds in als bestuurder of adviseur. Zo zet hij zich in voor bijvoorbeeld Stichting Vlaggenparade, Club 25, Het Gezelschap en Stichting Aan den Slag. Bij de laatste stichting is hij medeorganisator van de jaarlijkse Opbouwdag op 18 mei. 

Hij is groot voorstander van verdere verdichting van de binnenstad. In allerlei onderzoeken en basisplannen is te lezen dat de binnenstad een groot aandeel van zijn bevolking mist. Nu heeft de binnenstad 35.000 inwoners, maar dat zal in 2040 60.000 inwoners moeten zijn. De verdichting van de stad moet echter wel samengaan met vergroening. In een compact stad hoeft bebouwing namelijk niet ten koste te gaan van openbare ruimte, het biedt juist een basis voor hoogwaardige openbare ruimtes en effectief groen. 

Het is daarom ook zo belangrijk dat aan de randen van de binnenstad groene gebieden zijn die daarbij helpen, groene longen. Meer bewoners betekent meer groen, op welke manier dan ook. Zo zie je dat in nieuwbouwplannen de groenideeën al worden meegenomen: dakterrassen, dak- en binnentuinen. Maar ook volkstuinen leveren een bijdrage aan het voldoen aan groenbehoefte. In interviews op de SNV website SNV leest hij dat bewoners uit verdichte stadswijken behoefte hebben aan groen en dat vinden bij SNV. 

Verdichting strategieën en vergroening strategieën moeten samen gaan. Het koesteren van volkstuinen vlakbij de binnenstad is daarbij noodzakelijk. 

Foto: © Mark Engelen